Op woensdag 6 juni 2024 organiseerden we samen met Gezond Leven Diëtisten een webinar en live discussie over e-health in de diëtetiek. Net als de GGZ, heeft de diëtetiek veel baat bij e-health, mits dit de cliënt en diëtist daadwerkelijk ondersteunt en waarde toevoegt in het behandeltraject. Deze brede kwestie onderzochten we gezamenlijk met onderzoekers, diëtisten, e-health leveranciers en andere zorgprofessionals aan de hand van vier stellingen.

1. E-Health is essentieel voor het verbeteren van de efficiëntie in de diëtetiek, vooral gezien de toenemende werkdruk onder diëtisten

Het belang van e-health wordt breed erkend. Diëtisten zetten e-health in, zowel op eigen initiatief als met ondersteuning van leveranciers. Eenvoudige e-health-oplossingen zoals videobellen en chatten over vragen van cliënten bieden al snelle feedbackloops en kunnen de behandelduur verkorten. E-health wordt gezien als een ideale oplossing voor vervolgconsulten, terwijl face-to-face consulten de norm blijven voor eerste afspraken. De redenen voor het inzetten van e-health zijn divers: sommigen voelen de druk vanuit de IZA, terwijl anderen de waarde ervan al inzien.

Andere belangrijke voordelen van e-health volgens de deelnemers zijn dat het no-show percentages kan verlagen door bijvoorbeeld sms-herinneringen voor een afspraak te sturen. Ook kunnen processen en werkafspraken online duidelijk worden uitgelegd, waardoor online consulten even toegankelijk of zelfs toegankelijker worden dan praktijkbezoeken. Dit wordt ondersteund door literatuur die aantoont dat e-health leidt tot betere gezondheidsresultaten en sneller herstel. Met e-health werk je met observaties in plaats van herinneringen en kun je alles kwantitatief monitoren.

Natuurlijk zijn er ook uitdagingen. Verschillende deelnemers geven aan het lastig te vinden om e-health te integreren in hun zorgprocessen. Ook wordt soms nog niet direct gezien hoe e-health de werkdruk voor een diëtist kan verlagen. Verder wordt er ook kritisch stilgestaan bij de toegankelijkheid van e-health voor mensen met een lage sociaaleconomische en laaggeletterdheid. 

Hoe worden deze problemen aangepakt?

Omdat e-health als zo’n belangrijk onderwerp wordt gezien, worden er door diverse instanties opleidingen aangeboden. Deze opleidingen leren diëtisten hoe e-health ingezet kan worden in zorgprocessen. Een eerste belangrijke stap is bijvoorbeeld het maken van online afspraken en het schrijven van psycho- en voedingseducatie.

Er is consensus over dat e-health niet voor iedere cliënt geschikt is. Maar een systeem zoals NiceDay kan zeer nuttig zijn omdat het chatsysteem als een soort WhatsApp werkt. Dit is ook goed te begrijpen voor mensen die bijvoorbeeld laaggeletterd zijn. Daarbij kan AI-technologie zoals ChatGPT worden ingezet om het niveau van een tekst aan te passen, zodat het makkelijker te begrijpen is.

NiceDay kan ook de werkdruk verminderen door gegevens te centraliseren en door personeel buiten kantoortijden te laten werken. Dit biedt bijvoorbeeld moeders de kans om ’s avonds of in het weekend te werken. Groepsconsulten en -gesprekken zijn ook mogelijk met NiceDay waardoor er minder individuele gesprekken gevoerd hoeven te worden. 

2. Het gebruik van e-health moet gezien worden als een verlengstuk van de diëtist, niet als een vervanging

De tweede stelling benadrukt dat e-health nog niet in staat is de diëtist te vervangen. AI wordt hier als voorbeeld genoemd: “AI-gegenereerde antwoorden kunnen soms verwarrend zijn en zijn niet altijd valide. Daarom blijft het advies van een diëtist noodzakelijk. Hoewel AI nuttig kan zijn om het tekstniveau aan te passen voor bepaalde doelgroepen, moet het als ondersteuning worden gezien en blijft het advies van de diëtist essentieel.”

Een deelnemer van de Wageningen Universiteit verwijst naar haar onderzoek over de behandeling van diabetespatiënten en de rol van e-health daarin. Ze vertelt dat tussentijds contact via e-health als zeer positief wordt ervaren. Haar collega’s werken aan een virtuele diëtist die als verlengstuk van de diëtist kan dienen. Informatie wordt bijvoorbeeld uitgelegd op B1-niveau en ondersteund met plaatjes en tekeningen. De effectiviteit verschilt echter per cliënt; de ene kan veel kennis absorberen, terwijl de andere minder opneemt.

Alle deelnemers zijn het erover eens dat de menselijke factor in de zorg cruciaal blijft. Technologie kan de diëtist niet volledig vervangen, omdat persoonlijke interactie en empathie een grote rol spelen in het succes van behandelingen.

3. E-health technologieën empoweren diëtisten door hen toegang te geven tot geavanceerde diagnostische en managementtools, wat onmisbaar is in de moderne gezondheidszorg

Over het algemeen biedt digitalisering meer informatie over cliënten, wat leidt tot beter geïnformeerde beslissingen en versterkte behandelrelaties. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar doordat de cliënt online tussentijds contact kan hebben en gerichtere informatie kan ontvangen, wordt de band tussen diëtist en cliënt versterkt wat uiteindelijk de behandeling ten goede komt.

Opnieuw wordt benadrukt dat implementatie een grote uitdaging blijft. Hybride zorg vereist een heroverweging van werkprocessen en een goede integratie van e-health tools. Sommige diëtisten vragen zich af waarom bepaalde processen, zoals het maken van schema’s, niet door AI kunnen worden uitgevoerd. Het is echter essentieel om te beoordelen of dit zinvol is en of het daadwerkelijk voordelen biedt zonder extra werk te creëren.

Opleidingen zijn belangrijk om diëtisten te leren hoe ze e-health effectief kunnen integreren en ondersteunen in hun werkprocessen. Dit helpt hen om de technologie te gebruiken als een waardevolle aanvulling op hun bestaande methoden.

4. De weerstand tegen e-health in de diëtetiek is vaak gebaseerd op misverstanden

Angst wordt hier als een belangrijke factor genoemd. Deze angst voor nieuwe technologie komt vaak voort uit onbekendheid en onwetendheid over het gebruik ervan. Het begrijpen en vertrouwd raken met de technologie kan helpen deze angst te verminderen en de acceptatie te vergroten.

Toch is er weerstand tegen e-health omdat er steeds nieuwe e-health ogramma’s bijkomen. “Welk programma moet je dan kiezen?” Is een terechte vraag. Samenwerking en kennisdeling zijn essentieel om deze uitdagingen te overwinnen. Het moet niet de zoveelste oplossing zijn die erbij komt zonder goede integratie. Voor declaratie zijn bijvoorbeeld nog geen geschikte oplossingen, wat soms leidt tot dubbel werk en overlap. Soms moet je dus gewoon wachten totdat er iets beschikbaar is wat goed werkt. 

De toekomst van online consulten ziet er veelbelovend uit voor degenen die het durven te proberen. Er is veel vertrouwen in het leveren van uitstekende therapie en het maken van verbindingen met mensen online. Online therapie kan persoonlijk werken omdat je iemand in zijn eigen omgeving ziet. Dit biedt de mogelijkheid om meer gegevens te verzamelen en een breder perspectief te krijgen.

Samengevat 

Net als in de GGZ heeft e-health in de diëtetiek nog een lange weg te gaan. De voordelen zijn duidelijk: efficiëntere werkprocessen, slimmere cliënteninformatie en meer flexibiliteit voor de diëtist zelf. Een gedegen implementatie vergt echter zorgvuldige planning, opleidingen en aandacht voor toegankelijkheid en weerstand.

Door e-health te zien als een verlengstuk en niet als vervanging, kunnen diëtisten hun cliënten beter ondersteunen en de werkdruk verlagen. De toekomst van diëtetiek ligt in een hybride aanpak waar technologie en menselijke interactie hand in hand gaan.

In de GGZ is er een snelle groei in het gebruik van digitale middelen zoals videobellen, online modules en e-health platforms. Digitale vaardigheden zijn essentieel om goed met deze digitale tools te kunnen werken. Toch blijkt het ontwikkelen van deze vaardigheden in de GGZ een uitdaging te zijn. Waarom is dit zo en hoe kan zorgpersoneel hun digitale vaardigheden verbeteren?

Wat zijn zijn digitale vaardigheden en waarom zijn ze belangrijk?

Digitale vaardigheden omvatten de competenties die nodig zijn om goed en veilig met digitale technologie om te gaan. Zorgprofessionals moeten deze vaardigheden kunnen inzetten in de (digitale) gezondheidszorg. Door digitale middelen effectief te gebruiken, kunnen zorgprofessionals gemakkelijker, veiliger en efficiënter werken. Dit draagt bij aan betere zorg voor cliënten en een verbeterde werkomgeving voor zorgverleners.

Uitdagingen bij het ontwikkelen van digitale vaardigheden

Veel zorgprofessionals in de GGZ vinden het ontwikkelen van digitale vaardigheden een grote uitdaging. Uit onderzoek blijkt dat 20% van de medewerkers zichzelf als digi-starter beschouwt. Dit zijn mensen die niet over de digitale basisvaardigheden beschikken die nodig zijn voor hun werk. Ze hebben moeite met onderwerpen zoals social media, privacy en het gebruiken van applicaties. Ook komt het vaak voor dat deze groep een negatief beeld van digitalisering heeft en er eigenlijk niks mee te maken wilt hebben.

Deze weerstand komt grotendeels door onzekerheid over het gebruik van digitale hulpmiddelen. Medewerkers weten niet goed hoe alles werkt en voelen zich daardoor onzeker. Dit maakt hen minder geneigd om digitale oplossingen te omarmen en te integreren in hun dagelijkse werkzaamheden. Vaak wordt gedacht dat de mensen die binnen deze groep vallen lager opgeleid zijn. Dit is een misvatting; hoogopgeleiden zijn net zo vaak digi-starter als lager opgeleiden.

Wat kunnen organisaties doen?

Vaak worden applicaties beperkt gebruikt omdat er onvoldoende kennis is over hoe ze werken. Dit leidt tot een afschuifsysteem waarbij werk dat meer digitale vaardigheden vereist, wordt doorgeschoven naar collega’s die deze vaardigheden wel hebben. Dit belemmert de ontwikkeling van digitale vaardigheden bij sommige medewerkers en vermindert de efficiëntie binnen de organisatie.

Om dit dilemma tegen te gaan, kunnen er een aantal stappen gevolgd worden:

1. Maak het onderwerp bespreekbaar: Digi-starters ervaren vaak onzekerheid, angst en schaamte rondom hun digitale vaardigheden. Door dit bespreekbaar te maken, wordt de drempel om hulp te vragen lager.
2. Focus op alle medewerkers: Besteed aandacht aan zowel digi-starters als digitaal vaardige medewerkers. Een bredere groep helpen om hun vaardigheden te ontplooien resulteert in een groter effect binnen het bedrijf.
3. Stel een digicoach aan: Deze medewerker ondersteunt collega’s bij het ontwikkelen van digitale vaardigheden en begeleidt hen tijdens de implementatie van nieuwe applicaties.
4. Bied cursussen en workshops aan: Help medewerkers hun digitale vaardigheden te verbeteren door middel van trainingen en ondersteuning.
5. Creëer bewustzijn: Maak medewerkers bewust van het belang en de voordelen van goede digitale vaardigheden. Betrek hen bij de plannen en vraag naar hun wensen met betrekking tot digitale vaardigheidsontwikkeling.

Door deze stappen te volgen, kunnen zorgprofessionals hun digitale bekwaamheid vergroten en bijdragen aan een efficiëntere en effectievere werkomgeving.

Link naar e-health

Het verbeteren van digitale vaardigheden is cruciaal voor het succesvol gebruiken van e-health. E-health maakt het mogelijk om zorg efficiënter en toegankelijker te maken door middel van digitale oplossingen zoals online modules en videobellen. Met goed ontwikkelde digitale vaardigheden kunnen zorgprofessionals deze tools effectief inzetten, wat leidt tot betere zorgresultaten en meer werkplezier. Training en ondersteuning in digitale vaardigheden kunnen zorgverleners helpen om e-health optimaal te benutten, wat de kwaliteit van de zorg en de tevredenheid van zowel cliënten als zorgverleners ten goede komt.

Behandelingen in de GGZ duren vaak te lang doordat cliënten onnodig en ineffectief doorbehandeld worden. Dit levert geen gezondheidswinst meer op voor de cliënten en zorgt voor langere wachttijden, wat de klachten van wachtende cliënten kan verergeren. Dit roept vragen op over de effectiviteit van langdurige behandelingen en hoe inefficiënt gestart wordt door onduidelijke gezondheidsdoelen en verwachtingen.

Waarom wordt er te lang doorbehandeld?

Een langdurige therapeutische relatie maakt het moeilijk om een behandeling te beëindigen, zelfs als deze niet meer aansluit bij de gewenste gezondheidsdoelen. Cliënten houden vast aan de vertrouwde expertise van hun behandelaar, en behandelaars vinden het moeilijk om de behandeling te stoppen. Na het stoppen van een behandeling kunnen behandelaars het gevoel krijgen dat ze hun cliënt in de steek laten, aangezien ze samen een traject hebben doorlopen. Bovendien functioneert het systeem zodanig dat doorverwijzing lastig is, waardoor vaak wordt gekozen om de behandeling voort te zetten, zelfs zonder verbetering.

Zijn lange behandelingen per definitie beter/effectiever?

Lange behandelingen zijn niet per definitie effectiever. Iedere cliënt reageert anders op een behandeling. ‘Snelle’ responders hebben meestal het meeste baat bij de eerste paar sessies, terwijl ‘gelijkmatige’ responders meer sessies nodig hebben voordat een gewenst resultaat merkbaar is. Toch neemt het effect van een behandeling af naarmate deze langer duurt. Onderzoek toont aan dat cliënten met angststoornissen of matige depressie profiteren van korte, intensieve trajecten. Deze trajecten, aangevuld met huiswerkopdrachten, laten cliënten zelf werken aan hun herstel, wat vaak betere resultaten oplevert dan langdurige behandelingen.

Hoe kan er effectiever worden gewerkt?

Er zijn verschillende mogelijkheden om de effectiviteit van behandelingen te verbeteren:

• Afschalen: Dit houdt in dat de behandeltijd per cliënt wordt verminderd zonder verlies van effectiviteit. Hierbij wordt gekeken naar de samenhang tussen de behandelingsduur en de kans op een succesvol resultaat.
• Regelmatige evaluaties: Voortgangsgesprekken en vragenlijsten helpen om de huidige behandeling te evalueren en indien nodig aan te passen.
• Minder intensieve behandelvormen: Online therapie en groepssessies kunnen worden toegepast om de intensiteit van behandelingen te verminderen.

Daarnaast dragen de volgende maatregelen bij aan een effectievere behandeling:

• Bespreken van verwachtingen: Dit helpt om duidelijkheid te scheppen over wat er van de behandeling verwacht wordt.
• Opstellen van een concreet behandelplan: Dit maakt het gemakkelijker om te bepalen wanneer gezondheidswinst wordt behaald en wanneer de behandeling succesvol kan worden afgerond.

Door duidelijke behandeldoelen te stellen, kan er doelgericht naar de algehele behandeling en de effecten ervan worden gekeken, wat het makkelijker maakt om een behandeling tijdig af te sluiten.

Inzet van e-health

E-health kan bijdragen aan kortere en effectievere behandeltrajecten. Met begeleiding van een zorgverlener kunnen cliënten via online modules thuis aan hun behandeling werken, wat de behandelduur verkort. Online therapie maakt het mogelijk om meerdere malen per week contact te hebben met de behandelaar, in plaats van eenmaal per week. Dit zorgt voor een snellere relatieopbouw en een vroegtijdige aanpak van problemen.

Online modules, bestaande uit opdrachten, tips en artikelen over geestelijke gezondheid, geven cliënten inzicht in hun progressie en grip op hun behandeling. Hierdoor kan de behandeltijd en de kosten gelijk blijven, terwijl de behandelduur wordt verkort en de effectiviteit toeneemt.

E-health en NiceDay

NiceDay faciliteert kortere, intensievere behandelingen met slimme e-health oplossingen. Door meer tussentijds contact en snelle interventies kunnen behandelaars en cliënten op cruciale momenten berichten uitwisselen. Behandelaren kunnen in de app huiswerkopdrachten klaarzetten, zodat cliënten hier in hun eigen tijd aan kunnen werken. De app registreert de voortgang van de cliënten, wat waardevolle gespreksstof biedt tijdens behandelsessies. Dit maakt de behandeling intensiever, datagedreven en persoonlijker, wat resulteert in een sneller herstel van cliënten.

In het landschap van voeding en diëtetiek wordt de druk om efficiënter en kwalitatief beter werk te leveren met de dag groter. Dit wordt versterkt door een toenemend aantal cliënten met overgewicht en een voedingsindustrie die slim inspeelt op onze zwakste momenten. Tel daar stressvolle levens en de nasleep van een pandemie bij op, en je hebt een recept voor een uitdaging waar geen eenvoudige oplossing voor lijkt te bestaan.

Diëtisten moeten meer doen met minder, maar hoe?

E-health is het nog net niet

E-health wordt vaak aangeprezen als de heilige graal in de strijd voor een gezonder leven en het ondersteunen van diëtisten in behandelingen. Gezondheidswebsites, digitale trackers die elke hap en stap monitoren, en apps die beloven de gezondheid te verbeteren; er zijn genoeg oplossingen te vinden, voornamelijk voor de cliënt. Maar temidden van deze digitale revolutie blijft er een belangrijke vraag liggen: Waar is de software die diëtisten écht ondersteunt in het behandelproces, zowel binnen als buiten de spreekkamer?

Tot nu toe lijkt het gros van de beschikbare tools meer gericht op kwantiteit dan kwaliteit, op data verzamelen in plaats van daadwerkelijk bijdragen aan duurzaam herstel. En op het vervangen van de diëtist, in plaats van ondersteuning te bieden.

Op zoek naar een volledige oplossing

De diëtist verdient een tool die niet alleen de efficiëntie en effectiviteit van de behandelingen kan verhogen, en leidt tot duurzamer gedrag en herstel van de cliënt. Maar ook efficiënter en prettiger laat werken, met minder omslachtige tools en inlogomgevingen. Het ideaalbeeld is een platform dat alle aspecten van de behandeling integreert, van voedingsadvies en tracking tot psychologische ondersteuning, waarmee de cliënt zelf de regie kan nemen over zijn of haar herstelproces.

Een e-health platform getest bij een vooruitstrevende praktijk

NiceDay werd getest in een pilot met Gezond Leven diëtisten, een vooruitstrevende praktijk waar innovatie centraal staat. Met een enthousiast team dat altijd openstaat voor het verkennen van nieuwe (behandel)methoden en technologieën, zijn ze een innovator in het veld. Deze houding tegenover innovatie is niet alleen beperkt tot het personeel; het wordt ook enthousiast ontvangen door hun cliënten. Dankzij deze mindset is de praktijk in staat geweest om cutting-edge behandelingen en technologieën, zoals digitale gezondheidsplatforms, succesvol te integreren in hun zorgaanbod

Wat is NiceDay?

“NiceDay is een behandelplatform met een unieke combinatie van e-health oplossingen die zowel diëtisten als cliënten in staat stelt om op een effectieve en efficiënte manier samen te werken. Met functies zoals digitale trackers, die niet alleen voedselinname en fysieke activiteit monitoren maar ook emotioneel welzijn bijhouden, maakt NiceDay het mogelijk om gezondheid in een breder perspectief te bekijken. Zo wordt er ook buiten de spreekkamers aan herstel gewerkt, bijvoorbeeld tussen de sessies door.”

De pilot met NiceDay bewijst dat de integratie van digitale oplossingen succesvol kan zijn, mits goed voorbereid en ondersteund door enthousiaste, ondernemende diëtisten. Deze digitale aanpak, inclusief het gebruik van trackers en groepsconsulten, biedt veelbelovende resultaten voor zowel cliënten als diëtisten.

Wat maakt NiceDay geschikt voor de diëtetiek?

De kracht van NiceDay ligt in het vermogen om een holistische behandelaanpak te faciliteren. Het platform biedt niet alleen de tools voor monitoring en directe communicatie, maar ook de mogelijkheid voor bijvoorbeeld groepsconsulten, waardoor cliënten van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen ondersteunen. Dit is vooral waardevol voor specifieke groepen, zoals zwangere vrouwen of mensen die door een overgangsfase gaan, omdat het niet alleen kennisoverdracht maar ook een gevoel van gemeenschap bevordert.

Wat erg handig is aan NiceDay, is dat het verschillende e-health oplossingen in één platform integreert. Dit maakt het mogelijk voor diëtisten om een volledig gepersonaliseerde behandeling te bieden, afgestemd op de individuele behoeften van elke cliënt. Tegelijkertijd geeft dit ook minder administratieve lasten en vergemakkelijkt het directe communicatie, waardoor diëtisten meer tijd kunnen besteden aan wat echt belangrijk is: zorg leveren aan hun cliënten.

Samen zetten we een beweging in gang

NiceDay is dus niet alleen een platform; het is een beweging richting een toekomst waarin diëtistische zorg meer gepersonaliseerd, toegankelijk en effectief is. Het is een platform voor diëtisten die streven naar innovatie in hun praktijk en het bevorderen van duurzaam herstel bij hun cliënten.

GGz Centraal is een organisatie die voortdurend op zoek is naar mogelijkheden om de GGZ van nu en de toekomst te verbeteren. Co-creatie staat daarbij centraal, en daarom zoeken ze samenwerking met verschillende partijen en stakeholders in de zorg – van cliënten en hun families tot netwerkpartijen en behandelplatformen zoals NiceDay.

Onlangs is de pilot binnen GGZ-Centraal van start gegaan. Wat verwachten we samen van deze pilot? GGZ-Centraal voert de pilot uit op verschillende afdelingen. Op die manier kan er vanuit disciplines de meerwaarde ontdekt worden. Dit betekent onder andere het testen van verschillende behandelmethoden op verschillende klachten, maar ook onderzoek doen naar hoe er multidisciplinair samengewerkt kan worden met NiceDay.

Samen zetten we stappen naar een betere GGZ voor iedereen!

Het POH-GGZ model, ontwikkeld in samenwerking met Flexdokters, Sol Psychotherapie, NiceDay en Zilveren Kruis, heeft bewezen een innovatieve stap voorwaarts te zijn in de GGZ. Dit model integreert digitale tools met traditionele zorg, waardoor cliënten effectiever en efficiënter geholpen kunnen worden.

Het succes van het model is bevestigd door onafhankelijk onderzoek van Equalis. Hiermee wordt aangetoond dat technologie een belangrijke rol speelt in het verbeteren van de toegankelijkheid en kwaliteit van de GGZ. Dit heeft ook aandacht getrokken in de media vanwege de positieve impact op zowel cliënten als zorgverleners, waabij de NiceDay app een centrale rol speelt in het bieden van continue ondersteuning en monitoring

Meer lezen kan hier:

• Zilveren Kruis over het POH-GGZ model
• GGZ.nl over het POH-GGZ model
• ICT&health over het POH-GGZ model

Het is inmiddels algemeen bekend: de GGZ staat onder toenemende druk, en er moet nu echt actie ondernomen worden om een beter zorgsysteem te creëren. E-health presenteert zich als een deel van de oplossingen, vooral voor de kleinere en middelgrote (tussen de 1 en 150 medewerkers) GGZ-instellingen.

Waarom? Dit type instelling heeft de 3 sleutel ingrediënten om te floreren met e-health: een platte organisatiestructuur, veel flexibiliteit en de mogelijkheid om zelf KPI’s te bedenken. E-health biedt hen de mogelijkheid om zowel hun bestaande zorgprocessen te verbeteren als de zorgverlening van de toekomst te transformeren.

Snellere experimentatie en implementatie 

Een plattere organisatiestructuur bevordert een cultuur waarin experimenteren centraal staat. Jouw instelling kan hierdoor innovatieve oplossingen uitproberen, waarbij je directe feedback ontvangt van zowel cliënten als personeel. Deze flexibiliteit zorgt er ook voor dat succesvolle pilots snel opgeschaald kunnen worden als ze succesvol blijken.

Slaagt de pilot niet? Dan kan er vaak snel geschakeld worden door de pilot te staken of juist bij te sturen om alsnog succes te garanderen.

De vrijheid om zelf KPI’s te vormen

In de GGZ is er nog geen consensus over wat de belangrijkste KPI’s zijn voor het meten van zorgkwaliteit en gezondheidswinsten. Dit geeft jouw instelling veel ruimte om zelf te bepalen wat succes inhoudt. En hoewel dit uitdagingen met zich meebrengt, stelt het jou in staat om de effectiviteit van je e-health oplossingen zelf te definiëren en in te kaderen. Dit kan resulteren in ontzettend mooie uitkomsten. Denk aan ‘zorg op maat’ en het sturen op zorguitkomsten die het belangrijkst zijn voor jouw cliënten.

Betere evaluatie van herstel

Kleinere instellingen zijn vaak ook beter in staat om na te gaan of e-health oplossingen daadwerkelijk bijdragen aan het herstel van de cliënt. Dit komt door directe lijnen binnen de organisatie en een nauwe therapeutische band met cliënten. Hierdoor kan beter ingeschat en gemeten worden of de impact van digitale zorg bijdraagt aan het welzijn en herstel van cliënten.

Er zijn ook uitdagingen

Veiligheid en personeel moet er klaar voor zijn

De implementatie van e-health vereist nauwkeurige aandacht voor de beveiliging van cliëntgegevens. Het is essentieel dat kleinere GGZ-instellingen investeren in technologie en training om de privacy en veiligheid van hun cliënten te waarborgen. Heb je hier niet de middelen voor? Dan is het belangrijk dat je ontzorgd wordt als het gaat om informatieveiligheid en koppelingen met systemen.

Even belangrijk is het aannemen of opleiden van personeel dat vaardig is in het gebruik van digitale zorgoplossingen, om een vlotte integratie en adoptie te garanderen.

Genoeg ruimte voor innovatie en structureel meten

De waarheid is wel dat e-health een cultuur vereist waarin constant geïnnoveerd en verbeterd wordt. Hier moet dan ook ruimte voor zijn. Het is belangrijk om dit na te gaan voor je eigen instelling. Uiteindelijk is het belangrijk dat er draagkracht blijft bestaan voor een digitale oplossing met een kritische en eerlijke feedbackloop.

Casestudy: succesvolle e-health bij Raadthuys GGZ

Raadthuys GGZ laat zien hoe je e-health effectief inzet binnen een kleinschalige setting. Met hun ‘blended’ behandelmodel combineren ze online en face-to-face contact, waardoor ze flexibele en toegankelijke zorgopties bieden via onze ‘conculega’ JouwOmgeving.

Dit initiatief, ondersteund door de SET-subsidie, laat zien hoe e-health de wachtlijsten kan verkorten en de eigen regie van cliënten over hun behandeltraject kan versterken. Met meer dan 500 cliënten die toegang hebben tot het online platform, toont Raadthuys GGZ aan dat digitale zorg een substantiële bijdrage kan leveren aan efficiëntie en cliënttevredenheid.

Belangrijke resultaten:

• Flexibele en toegankelijke zorgopties door een combinatie van online en face-to-face behandeling.
• Aanzienlijke vermindering van wachtlijsten, versnelde toegang tot zorg.
• Vergroten van de eigen regie van cliënten over hun behandeltraject.
• Verhoging van zowel de efficiëntie van de zorgverlening als de tevredenheid van cliënten.

Continue evaluatie vergroot kans van slagen

Het voorbeeld van Raadthuys GGZ benadrukt ook het belang van continue evaluatie voor het succes van e-health implementaties. Dit proces omvat de monitoring van directe effecten op de zorgverlening, actieve betrokkenheid van cliënten en behandelaars, en het voortdurend verfijnen van digitale zorgoplossingen.

Samen zetten we een beweging in gang

‘Kleinere’ GGZ-instellingen spelen een leidende rol in de digitale transformatie van de GGZ. Jouw succes ligt in het vermogen om snel te innoveren, op maat gemaakte zorg te bieden via digitale middelen, en voortdurend te evalueren en je aan te passen. Wanneer zet jij de beweging in gang? Wij helpen je in ieder geval heel graag mee. 💪

Toen e-health zo’n vijftien jaar geleden zijn intrede deed in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), waren we allemaal hoopvol. Het leek de zorg makkelijker en beter toegankelijk te gaan maken, met digitale platforms die alles zouden veranderen. Maar nu, jaren later, zien we dat de beoogde resultaten uitblijven. E-health heeft die grote beloften (nog) niet echt waar kunnen maken.

De huidige staat van e-health 

Het basisidee van e-health is veelbelovend, maar in de praktijk van de GGZ lijkt het moeilijk te passen in de bestaande werkprocessen. De meeste e-health toepassingen worden ingezet voor het aanbieden van modules en (hoewel vooral in de corona tijd) (video)bellen en chatten. Handig voor de toegankelijkheid, zeker, maar ze maken weinig impact op de  behandeling in de GGZ, niet in kwaliteit en niet in efficiëntie. Ze pakken de complexere behoeften niet aan en missen daardoor de kans om de GGZ echt te verbeteren. In tegenstelling tot sectoren zoals thuiszorg en geneesmiddelenonderzoek, waar technologie veel dieper doordringt, blijft de GGZ achter in het adopteren van deze ontwikkelingen.

Bovendien zijn veel e-health oplossingen losstaande modules die als tweede spoor naast een behandeling worden ingezet. Ze worden gezien als ‘extraatjes’ of ‘moetjes’ en voelen niet als een echt onderdeel van het behandelproces. Cliënten beginnen er wel aan, maar haken vaak na een paar weken af omdat het simpelweg niet boeiend genoeg is. Maar we zien ook dat de adoptie onder behandelaren in de praktijk laag is. Dat maakt de reputatie van e-health er niet beter op, want zo lijkt het alsof het niet werkt, terwijl het meer te maken heeft met de manier van inzetten.

Geldgebrek en houvast aan het oude

Een groot struikelblok voor de inzet van e-health in de GGZ zijn de structurele en financiële problemen. Er is vaak niet genoeg budget voor nieuwe ideeën en er mist een duidelijke lijn voor hoe e-health goed te gebruiken. Ook is er veel terughoudendheid bij GGZ-professionals en -instellingen om hun manier van werken te veranderen. Daarbij komt nog dat de technologie waarmee gewerkt wordt niet ondersteunend of geavanceerd genoeg is. Deze factoren samen laten zien dat er echt wat moet veranderen in hoe we over e-health denken en het gebruik ervan in de GGZ. In het Integraal zorgakkoord staan duidelijke doelstellingen over hybride zorg, zullen we met impactvolle transformaties gezamenlijk wel in staat zijn om de ruimte te vinden het anders te gaan doen?

E-health in de GGZ moet meer zijn dan een extraatje 

E-health in de GGZ heeft echt een omslagpunt nodig. Het werkt het beste als het integraal onderdeel is van de behandeling, niet zomaar een toevoeging. Als de filosofie van e-health vanaf het begin, of zelfs al in de visie van GGZ-instellingen, goed wordt geïntegreerd, is dit veel effectiever. Daarvoor zijn innovators, enthousiastelingen en kartrekkers nodig. 

Technologieën als gepersonaliseerde behandelingen, slimme data-analyse en AI bieden echt veel kansen voor effectievere zorg. De GGZ-sector moet zich openstellen voor deze nieuwe technologieën en manieren van werken, wat niet alleen een technologische uitdaging is, maar ook een culturele en operationele vernieuwing vereist. Het potentieel voor transformatie in de GGZ is er, maar om dit te realiseren is een systemische verandering nodig die deze nieuwe benaderingen omarmt.

E-health en NiceDay 

Bij NiceDay stimuleren we deze nieuwe manier van denken over e-health in de GGZ. We begrijpen dat e-health meer moet zijn dan een toevoeging; het moet een integraal onderdeel van de behandeling zijn. Vanaf het begin van de behandeling, verankerd in de (digitale) strategie van GGZ-instellingen, moet e-health een hoofdrol spelen. Dit vereist enthousiastelingen en leiders die de innovatie aanvoeren. Door te investeren in onderzoek en samenwerking, werken we bij NiceDay aan de realisatie van deze visie, waarbij e-health diepgaand en effectief wordt geïntegreerd in de GGZ.

Met nieuwe ideeën en een frisse kijk op productontwikkeling begon Merel Scheffers in januari 2022 als Product Manager bij NiceDay Nederland. Het was het begin van een grote evolutie in het NiceDay-product, gericht op de optimalisatie van het product, de gebruikerservaring en het uitbreiden van functionaliteiten. Met Merel aan het stuur, inmiddels als Head of Product, ging het ontwikkelteam aan de slag en sindsdien is er een hoop veranderd. Samen kijken we terug op het afgelopen jaar, de grote stappen die het NiceDay behandelplatform heeft gemaakt en kijken we vooruit naar de toekomst.

Het afgelopen jaar heeft het NiceDay behandelplatform veel verbeteringen gehad. Wat waren de beste volgens jou? 

We hebben het afgelopen jaar veel verbeteringen aan het platform doorgevoerd, maar een van de grootste was toch wel de “To Do-functionaliteit”. Hiermee kan de therapeut verschillende oefeningen aanmaken en klaarzetten, die vervolgens voor de cliënt zichtbaar en af te vinken zijn als kleine “to do’s” in de NiceDay-app. Dit biedt zowel therapeut als cliënt altijd een duidelijk en behapbaar overzicht van welke oefeningen er op dit moment lopen. Denk dan aan huiswerkopdrachten, het bijhouden van trackers of hoe het met je gaat.

De To Do’s zijn uniek in de GGZ markt en ontstaan uit waardevolle feedback die wij hebben ontvangen van onze gebruikers. Zij gaven aan dat, voor een goed herstel, het belangrijk is dat er een overzicht is van wat de cliënt te doen staat de komende dagen en weken, maar niet per se de komende maanden. Bij veel bestaande producten, zoals e-health modules, wordt de cliënt gevraagd een volledige module in één keer door te lopen. Maar het blijkt dat dit voor zowel therapeut als cliënt geen fijne manier van werken is; slechts 5% van cliënten gebruikt e-health modules nog twee weken nadat ze de module zijn gestart.  De opdrachten binnen Niceday worden in kleine stukjes en als o do’s aangeboden, verdeeld over de weken van hun behandeltraject. Hierdoor is het voor de cliënt overzichtelijker wat ze die dag moeten doen en worden ze actief gemotiveerd om elke dag even met hun behandeling en het herstelproces bezig te zijn, in plaats van in één keer een gehele module af te ronden.

Gebruikersfeedback is dus erg belangrijk voor NiceDay. Zijn er andere functionaliteiten ontstaan uit die feedback?

Jazeker, zo hebben we nieuwe ‘trends’ in onze grafiekweergaves toegevoegd waardoor de behandelaar snel kan zien of er bepaalde trends zijn in de registratie van trackers. Zo kan een cliënt bijvoorbeeld bijhouden wanneer ze een nachtmerrie heeft. Deze data wordt weergegeven in een grafiek voor de therapeut, waarin je nu ook de trend kunt zien. Het kost de therapeut zo minder tijd om de data te interpreteren: wanneer de cliënt minder nachtmerries heeft gehad, laten we een positieve trend zien. En wanneer een cliënt bijvoorbeeld meer paniekaanvallen heeft geregistreerd, laten we een negatieve trend zien. Zo kan de therapeut snel handelen of bijsturen als dat nodig is!

Een ander belangrijk onderdeel is de Time Tracking export. In het huidige zorgprestatiemodel mogen therapeuten chattijden declareren, maar deze zijn nu heel moeilijk te administreren. Met onze tijdregistratie wordt al deze directe tijd automatisch bijgehouden in NiceDay. De therapeut kan deze data vervolgens gemakkelijk exporteren en importeren in het EPD.

Daarnaast kwam het redesign van de NiceDay-app voort uit feedback van therapeuten en cliënten. De navigatie binnen de app en het (terug)vinden van functionaliteiten kon beter en therapeuten besteedden kostbare tijd aan het uitleggen van de NiceDay-app aan hun cliënten. Dus besloten we de app op de schop te nemen; de gebruikerservaring van de app moest laagdrempelig, prettig en intuïtief zijn. Om de gebruikerservaring van de app beter te begrijpen, ging ons ontwikkelteam in gesprek met app gebruikers.. Het resultaat? Een app die visueel een stuk aantrekkelijker was, en nog belangrijker, gebruiksvriendelijker en beter aansloot op de behoeften van onze gebruikers.

Welke nieuwe functionaliteiten staan op de planning voor aankomend jaar? 

We hebben hard gewerkt aan de opvolger van To Do’s: de Zorgpaden. Zorgpaden zijn kant en klare sets met oefeningen of trackers voor het in kaart brengen van verschillende klachten voor onder andere schema therapie of cognitieve gedragstherapie. Zo kun je als therapeut bijvoorbeeld het Zorgpad “Psycho-educatie: ADHD” voor je cliënt selecteren. De cliënt krijgt, verspreid over de weken van een behandeltraject, automatisch psycho-educatie in de NiceDay-app te zien als To Do. Denk dan aan artikelen zoals “Wat is ADHD?” en “Hoe werkt prikkelverwerking met ADHD?”. 

Naast informatie worden ook automatisch oefeningen in elk Zorgpad geselecteerd. Als therapeut kun je selecteren welke set oefeningen met uitleg je naar je cliënt gestuurd wilt hebben. Het is dus een vooraf samengesteld Zorgpad, wat het werken in NiceDay vergemakkelijkt, maar nog steeds personaliseerbaar is!

Wat wordt het plan voor NiceDay in 2024?

Volgend jaar gaan we ons richten op de optimalisatie van bestaande functionaliteiten en het toevoegen van nieuwe content, in samenwerking met onze klanten en domein experts.

Daarnaast geloof ik dat het voor de toekomst van de GGZ belangrijk is dat we gaan koppelen met EPD’s. Met het mogelijk maken van het uitwisselen van data tussen een behandelplatform, eHealth en de cliëntdossiers zal data meer waarde krijgen en worden behandelaren nog beter ondersteund in het geven van passende zorg. We gaan ons dan ook richten op samenwerkingen en (op verzoek van klanten) integraties met de verschillende EPD’s, Psylaris en vragenlijsten leveranciers.

De vragenlijsten leveranciers zijn voor de introductie van diagnostische vragenlijsten binnen NiceDay. Aan het begin van een behandeling heb je een fase waarin je als therapeut een klachteninventarisatie doet of een diagnostische fase in moet omdat je nog niet weet wat er met de cliënt aan de hand is. Veel van onze gebruikers gebruiken hier nu andere producten voor, dus wij willen het liefst werken aan een integratie van een ander product binnen NiceDay. 

Als laatste hebben we, naast de ontwikkeling van het product, ook altijd nog onze R&D projecten lopen. Deze zullen in 2024 voortgezet worden:

• XAI: een Explainable AI onderzoek met Council en Deeploy, dat is gericht op het ontwikkelen van algoritmes die beslisondersteuning bieden voor de behandelaar. Op basis van de data-set geeft NiceDay de behandelaar suggesties welke cliënt op dat moment het meeste baat zullen hebben bij welke interventies. Eind 2023 ronden we dit project af, naar verwachting vindt de eerste implementatie eind 2024 plaats.
• PERSIST: samen met een Braziliaanse partner werken we toe naar gepersonaliseerde content aanbevelingen. Dit project loopt tot midden 2025, maar we verwachten eind 2024 de eerste implementatie al te kunnen uitrollen.
• ADMIRED: een onderzoek dat mensen met een bi-poliaire stoornis volgt met als doel om episodes te kunnen voorspellen en tijdig interventies voor te stellen. Dit project start begin 2024 met een breed Europees consortium.

We kijken uit naar een jaar waarin we actief blijven luisteren naar onze gebruikers en in samenwerking met hen het NiceDay-behandelplatform verder kunnen optimaliseren. Maar ook naar een jaar waarin ruimte is voor innovatie, en waarin we gezamenlijk kunnen werken aan de vermindering van de werkdruk van therapeuten en de wachtlijsten. Kortom: een jaar waarin we samenwerken aan een betere GGZ!

De werkdruk in de GGZ is hoog. Zo hoog dat veel zorgverleners ervoor kiezen het vakgebied te verlaten of besluiten freelance te werken, zodat zij meer zeggenschap hebben over hun tijdsindeling. Dit, in combinatie met de krappe arbeidsmarkt en lange wachtlijsten voor behandelingen, leidt tot een zelfversterkend probleem: de hoge werkdruk dwingt zorgverleners om naar andere functies of freelance posities te zoeken, waardoor de werkdruk voor vast personeel nog groter wordt en wachtlijsten nog verder oplopen. Een schrijnend probleem. Wat kunnen we hieraan doen?

Technologie

Een deel van het antwoord ligt in technologie. Want naast de belangrijke ondersteunende rol die technologie in de behandeling voor de cliënt en therapeut kan spelen, is het ook een belangrijke tool om therapeut meer flexibliteit, vrijheid en tijd terug te geven. Hoe zit dat dan eigenlijk?

Locatieonafhankelijk werken

Als eerste is er het voordeel van locatie. Het gebruik van technologie in de behandeling biedt de mogelijkheid om online te behandelen.

In deze behandelingen heeft de therapeut de vrijheid om locatieonafhankelijk te werken: het maakt niet uit of je vanaf kantoor, huis of een tijdelijke plek in het buitenland je werk dit. Zo kun je collega’s die bijvoorbeeld een tijd naar het buitenland gaat behouden. En zelfs therapeuten in je team aannemen die niet in de regio of het land wonen, maar wel de taal spreken en willen behandelen.

Tijd

Ook zorgt technologie voor meer tijd voor de behandelaar. Met slimme automatische tijdregistratie tools worden sessies en bijvoorbeeld chatcontact automatisch geregistreerd, waardoor de therapeut dit niet handmatig bij hoeft te houden.

Met een export kunnen declaraties snel geüpload worden naar het EPD. Daarnaast heeft een online behandeling 24% kortere behandelduur door regelmatig tussentijds contact en kortere sessies.

Behandeling op maat

Als laatste biedt technologie de therapeut meer flexibiliteit om de behandeling in te richten naar de individuele behoeften van de patiënt. Personalisatie is belangrijk in de zorg, want iedereen is anders en niet iedereen heeft baat bij een standaard behandeling. Met technologie kun je een behandeling op maat leveren, zodat elke cliënt de beste behandeling voor hun specifieke probleem ontvangt.